Tüketici Hakları - Haklarımız Neler? 2

6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun ve Tüketici Hakları -2

Seçimlik Hakları 

Tüketici hakları konulu yazımıza devam ediyoruz.

Tüketiciler arasında ücret iade, değişim ve ücretsiz onarım hakkı olarak bilinen ancak kanunda seçimlik hakları olarak tanımlanan tüketicinin, üretici, satıcı, ya da teknik servise karşı ileri sürebileceği haklarına bir göz atalım.

Seçimlik Haklarımız:

            Seçimlik haklarımızı ileri sürerken iki önemli konu vardır.

1.    Cihazın garanti süresinin devam etmesi,

2.    Sıvı teması, darbe, yetkili olmayan kişilerce cihazınızın açılması gibi kullanıcı hatası nedeniyle cihazınızın garanti kapsamı dışında kalmamış olmasıdır.

Sözleşmeden dönme;

Tüketiciler arasında cayma hakkı ya da ücret iadesi olarak bilinen haktır. Üretici, satıcı, ya da yetkili servisten herhangi birine karşı ileri sürülebilir.

Sözleşmeden dönme hakkımı ne zaman kullanabilirim;  

Satın aldığınız bir mal ya da hizmetle ilgili, ilk 6 ay içinde bir sorun yaşamanız,

Garanti süresi içerisinde cihazınızın 2. kez arızalanması,

Servise gönderdiğiniz ürünün onarım süresinin 20 iş gününü geçmesi durumunda, (örnek hesaplama sayfanın sonundadır.) bu hakkınızı ileri sürebilirsiniz.

Ayıp oranında satış bedelinden indirim talep etme:

Kullanıcıların çok az bilgisinin olduğu haklardan biri, Mal ya da hizmeti kullanırken yaşadığınız probleme göre üretici ya da satıcıdan belli bir miktar para iadesi ya da indirim talep edebilirsiniz aynı zamanda ürünü kullanmaya devam edebilirsiniz.

Bu hakkınızı üretici, satıcı, ya da yetkili servisten herhangi birine karşı ileri sürülebilirsiniz. İndirim miktarı konusunda sizin ve irtibata geçtiğiniz firmanın anlaşması yeterli olacaktır. Hakem heyetine bu ayıp oranında indirim talebiyle başvurduğunuzda bilirkişi tarafından indirim oranı belirlenecektir.

Ayıp oranında indirim talep etmek hakkımı ne zaman kullanabilirim;   

Satın aldığınız bir mal ya da hizmetle ilgili, ilk 6 ay içinde bir sorun yaşamanız,

Garanti süresi içerisinde cihazınızın 2. kez arızalanması,

Servise gönderdiğiniz ürünün onarım süresinin 20 iş gününü geçmesi durumunda, (örnek hesaplama sayfanın sonundadır.) bu hakkınızı ileri sürebilirsiniz.

Ücretsiz Onarım hakkı;

            Hepimizin bildiği gibi yetkili servis tarafından garanti kapsamı içinde ücret talep edilmeden malın onarılmasıdır.

Ücretsiz Onarım hakkımı ne zaman kullanabilirim;  

            Kullanıcı hatasının olmadığı ve garanti süresinin devam ettiği her durumda bu yasal hakkınızı kullanabilirsiniz.

Satılanın ayıpsız misli ile değiştirilmesini isteme:

      Tüketicilerin bildiği ismiyle değişim hakkı. Bu hakkı ileri sürebilecek koşullar meydana geldiğinde firma size elinizdeki ürünün aynısını ya da üst modelini ücretsiz olarak sunmak zorundadır.

Değişim hakkımı ne zaman kullanabilirim;   

Satın aldığınız bir mal ya da hizmetle ilgili, ilk 6 ay içinde bir sorun yaşamanız,

Garanti süresi içerisinde cihazınızın 2. kez arızalanması,

Servise gönderdiğiniz ürünün onarım süresinin 20 iş gününü geçmesi durumunda, (örnek hesaplama sayfanın sonundadır.) bu hakkınızı ileri sürebilirsiniz.

Yeni Kanunla Değiştirilen Maddeler:

·         Ayıplı mallarda satıcının sorumluluğu; taşınır mallarda 2 yıl taşınmazlarda 5 yıl olarak belirlendi.

Not: Cep telefonu, bilgisayar, beyaz eşya gibi taşınır; ev, arsa  gibi taşınmaz mallarda ortaya çıkan ayıp, ya da gizli ayıp (satın alma esnasında ortaya çıkmayan fakat daha sonra fark edilen) durumunda, satıcı yukarıda belirtilen süreler içerisinde sorumludur. Ayıplı mal tanımı için tıklayınız.

• Montajı satıcı sağlayıcı tarafından hatalı yapılan ürünler ayıplı olarak değerlendirildi, Montajını tüketicinin yapması gereken durumlarda montaj talimatında eksiklik ya da hata yine ayıplı mal veya hizmet olarak değerlendirilecek.

Not: Tüketici lehine olumlu maddelerden biri. Firmaların garanti kapsamındaki bir ürün için kurulum, montaj ücreti talep edemeyeceğini belirtmiştik. Bu maddede ise kurulum esnasında oluşabilecek arızalardan da firmanın sorumlu olduğunu belirtmektedir.

• Sözleşme tarihinden itibaren ilk 6 ay içinde arızalanan ürünler ayıplı kabul edildi ve ürünün ayıplı olmadığının ispatı satıcıya ait oldu.

Güncel Tüketici kanunun 6502 sayılı kanun olduğunu belirtmiştik, bundan önce 4077 sayılı tüketici kanunu yürürlükteydi ve o kanunda ayıplı mal süresi 30 gün olarak belirlenmişti, yani cihazınız fatura tarihinden itibaren ilk 30 gün içerisinde arızalanır ise seçimlik haklarınızdan birini kullanabiliyordunuz. Yeni kanunda bu süre 6 ay olarak belirlenmiştir. İlk 6 ay içerisinde arızalanan cihazlarınız için ücret iadesi, değişim, ayıp oranında indirim ya da ücretsiz onarım haklarınızdan birini kullanabilirsiniz. Bir diğer olumlu yönü ise eskiden kullanıcının cihazın ayıplı olduğunun ispatı tüketiciye aitti ve ürünün arızalı olduğunu belgelemek zorundaydı fakat yeni kanunla cihazın ayıplı olmadığının ispat yükümlülüğü satıcıya ait oldu.

• Azami tamir süresi 20 iş günü.

       Servise gönderdiğiniz bir mal 20 iş günü içerisinde (Pazar günleri sayılmadan 1 hafta 6 gün kabul edilir.) onarılarak tarafınıza gönderilmek zorundadır. Bu süre cihazınızı kargoya yada bayiye teslim ettiğiniz tarihte başlar ve ürünün size teslim edildiği tarih aralığında hesaplanır.

• Cihazın garanti süresi içerisinde 2. kez arızalanması, tüketici lehine seçimlik haklarını doğuracağı belirlendi. (GBY)

        Yeni Garanti Belgesi yönetmeliği uyarınca cihazınız garanti süresi içerisinde 2. kez arızalandığında yine seçimlik haklarınızı kullanabilirsiniz. Eski kanunda seçimlik haklarımızı 4. onarımda kullanabiliyorduk.

Tüketici Kredisi ve  Konut Finansmanı (Mortgage) Hakkında Düzenlemeler

• Sözleşme imzalamadan önce tüketicinin bilgilendirilmesi zorunlu
• Tüketici 14 gün içerisinde sözleşmeden cayma hakkı elde etti
• Tüketicinin onayı olmadan sigorta yapılamaz tüketici istediği sigorta şirketini kendisi seçebilir
• Kredi için açılan hesaplardan ücret ya da masraf alınamayacak, kredi ödemesi bitince hesap kapatılmak zorunda
• Kalan vadesi 36 ayı aşmayan konut kredilerinde erken ödeme tazminatı, ödenen tutarın %1 ini aşamayacak

Kapıdan Satışlarla İlgili Düzenlemeler

• İşyeri dışında satış yapacaklar bakanlıktan Yetki Belgesi almak zorunda.

İnstagram hesabından satış yapanlar, kapınıza gelen satıcılar yasal olarak Gümrük ve Ticaret Bakanlığından bu belgeyi almak zorundadır.

• Sözleşme tarihini tüketici kendi el yazısı ile kendisi yazması ve sözleşmenin 1 nüshasının tüketiciye verilmesi zorunlu kılındı,
• İnternetten sipariş edilen ürünün maksimum 30 gün içinde teslim edilmesi zorunlu
• Sipariş edilmeyen mal ve hizmetlerle ilgili olarak tüketici hiçbir şekilde sorumlu tutulamayacak, sipariş üzerine gönderildiğinin ispatı satıcıya ait

      Kanun koyucu burada tüketiciyi; mesaj, telefon yoluyla yada iletişim kanallarını kullanmadan kredi kartından  çekim yaparak size mal ve hizmet satanlara karşı korumayı amaçlamıştır. Yaşanan örneklerde tüketici özel sağlık sigortası, check up, tablet, televizyon, dakika kazandığı söylenerek aldatılıyor ve kredi kartından çekim yapılması sağlanıyor. halk arasından kartçılık olarak bu işlemde direk bankaya başvurarak çekim yapılan tutarın iadesini alabilirsiniz. 

Taahhütlü Sözleşmeler Hakkındaki Düzenlemeler:

• Fesih sözleşmeden daha ağır şartlarda bağlanamaz.

     Örnek olarak 12 ay boyunca aylık 100 tl ödeme yapacağınız bir sözleşmeniz var ve sözleşme bitimine 2 ay kala sözleşmeyi sonlandırmak istediğinizde sizden alınabilecek maksimum bedel 200 tl dir.

 Tüketiciler; 

• Belirsiz süreli ya da 1 yıldan uzun belirli süreli sözleşmelerde abonelik sözleşmelerinde istediği zaman
• Süresi 1 yıldan az olan sözleşmelerde ise satıcı  veya sağlayıcının sözleşmeden değişiklik yapması halinde sözleşmeyi fesh etme hakkına sahiptir.
• Abonelik feshetme talebi süresi içerisinde yerine getirilmezse abonelikten faydalanılmış olsa dahi  tüketiciden herhangi bir ücret talep edilemez.

      1 yıldan uzun süreli taahhütlü sözleşme yapılamaz yapılsa dahi  geçersiz sayılır.
Abonelik iptali başvurunuz 20 gün içerisinde sonuçlandırılmaz ise hizmetten yararlanmış bile olsanız ücret ödemek zorunda değilsiniz.

Diğer Hususlar:

·         İndirimde olduğu belirtilen ürünlerde indirimli fiyat, indirim oranı ve eski fiyat etikette belirtilecek,

·         Satıcı  ya da sağlayıcı indirim öncesi fiyatın daha yüksek olduğunu ispatlamak zorunda

·         Kullanma kılavuzları ve seslendirmeler Türkçe olmak zorunda

·         Üretici kullanım ömrü boyunca ürünle ilgili destek vermek zorunda 

Örneğin cep telefonlarında standart garanti süresi 2 yıldır fakat üreticiler 5 yıl boyunca yedek parça ve servis desteği sunmak zorundadır. Ürünlerin kullanım ömrü ve hizmet yeterlilik bilgilerine bu listeden ulaşabilirsiniz.

Piramit satış sistemini kurulması ve  tavsiye edilmesi yasaklandı, -Halk arasında Saadet Zinciri adıyla da bilinen, sisteme kayıt olmak için ücret ödediğiniz ve sizin tavsiyenizle sisteme üye olanlar üzerinden kazanç sağladığınız bir sistemdir.-

Azami Tamir Süresi - 20 iş Günü - Nasıl Hesaplanır;

Bir Örnek üzerinden 20 iş günü servis süresinin hesaplanması

        Yukarıdaki örnekte 3 Aralık ta kargoya ya da satıcı firmaya teslim edilen ürünün 27 Aralık tarihinde bize geri teslim edildiğini ya da teslim almamız için mesaj atıldığını varsaydık. Bu durumda cihazı servise vermemiz ve de geri almamız arasında 21 iş günü olduğu için bizim tüketici lehine seçimlik haklarımız doğmuş oldu.

Notlar:

Garantisi devam eden ürünlerde kargo ücretleri servis tarafından karşılanır.

Kargo süresi 20 iş günlük tamir süresine dahildir.

İş günü süresi, servise iletilmek üzere cihazınızı kargoya ya da satıcıya verdiğiniz tarihte başlar, cihazı teslim almanız için size bildirim gelmesi ile biter.