Mobil Cihazlarda Imei Hırsızlığı ve Korunma Yolları

Imeı Numaram Klonlandı, Ne Yapmalıyım...

            

                

            Hergeçen gün hayatımıza bir yenisi giren mobil cihazların  hayatımızı ne kadar kolaylaştırdığının hepimiz farkındayız. Teknolojinin nimetlerinden faydalanırken karşılaştığımız can sıkıcı olaylardan biride mobil cihazlarda yaşanan imei hırsızlığı oluyor. İmei hırsızlığı diyorum çünkü maalesef bu olayın başka bir açıklaması yok.  Bu yazımızda imei klonlama işlemi, bu hırsızlıktan korunma yöntemlerini ve başımıza geldiğinde yardımcı olabilecek yolları anlatacağım.

Imeı klonlama ne demektir:

            Cep telefonu, mobil modem, gibi simkartla çalışan cihazların  tümünde ürün kimliğini belirten 15 haneli bir seri numarası bulunuyor. Bu seri numarası her cihaz için eşsiz ve tektir. Cihazınızın üretim aşamasında bu seri numarası cihazınıza gömülür ve üretici tarafından tekrar değiştirilmesini önleyici tedbirler alınmak zorundadır.  Fakat üreticiler yeni önlemler geliştirdikçe korsanlarda boş durmuyor ve yeni yollar buluyorlar. Normalde ülkemize yasal yollardan getirilen ve vergisi ödenen ürünlerde üretici kaynaklı bir sorun yaşanmaz. Çünkü bu cihazlar ülkemize getirilirken gümrük kontrollerinden geçirilir vergisi ödenir ve imei numaraları Bilgi Teknolojileri Kurumu (Kısaca BTK) na bildirilir. (BTK ülkemizde kullanılan kablosuz mobil cihazların tümü için onay veren kurumdur.) Btk tarafından onay verildikten sonra cihazlar satışa sunulur ve herhangi bir problem yaşanmaz.  (Bu tür cihazlara BEYAZ listeye alınan cihazlar denir, sorunsuzdur)

Kayıtlı imei

·         Kayıtışı – Kaçak- olarak adlandırılması gereken bu cihazlar, orjinal olmayan (Replika) yada ülkemize kaçak yollarla sokulan cihazlarda imei numaraları Btk ya bildirilmediği için simkart taktığınızda  cihazın imei numarasının kayıtlı olmadığı tespit edilir  ve kısa süre sonra cihazın şebeke bağlantısı otomatik olarak kesilir. Bu yüzden faturalı cihazları ve güvenilir markaları almak önemlidir. Çoğu zaman mesaj gelmez ve şebekeniz direk kesilir,  https://www.turkiye.gov.tr/imei-sorgulama adresinden sorgulama yaptığınızda “Cihazınız kayıtdışıdır”  uyarısı alırsınız. Bu durumda direk satıcı firmayla görüşmeniz gerekiyor zira bu durum bildiğimiz kaçakçılıktır. (Bazı durumlarda Btk kendisine bildirilen imeileri sisteme geç işleyebiliyor. Yani önce bu uyarıyı alıyorsunuz fakat btk kısa sürede sisteme imei numaranızı girdiği için cihazınız kapanmıyor, kayıtdışı uyarısı siliniyor  ve sorunsuzca kullanmaya devam ediyorsunuz. Yinede satınaldığınız firmayla görüşmeyi ihmal etmeyin.)

Kayıtdışı Olduğu Tespit Edilen imei

·         Klonlu cihaz olarak adlandırılan durumlar : 1 tanesi ülkeye yasal diğer yasadışı yollarla getirilen 2 cihazın aynı imei numarasını kullanması durumudur . Satın aldığınız ve bir süre sorunsuz olarak kullandığınız cihazınıza “xxxxxxxxxxxxx imei numarası klonlanmıştır, cihaz 30 gün içerisinde kapatılacaktır. Satın aldığınız yerle görüşün.” Mesajı gelebilir. Bu demektir ki sizin imei numaranız 3. kişiler tarafından klonlamış ve şuan sizin imei numaranızı kullanan başka bir telefon daha var. Tabi sistem hangisinin orjinal cihaz olduğunu anlamadığı için 2 telefona da mesajı gönderiyor ve 30 gün içinde iki cihazında şebeke iletişimini kesiyor.  Eğer yeni aldığınız bir üründe simkartı taktığınızda bu uyarıyı alıyorsanız hemen iade etmenizi öneririm. Fakat birkaç ay kullandıktan sonra bu uyarıyı aldıysanız Bu durumda yapmanız gereken hemen ithalatçı firma ile görüşmek. İthalatçı firma cihazınıza serviste yeni bir anakart yada imei yazarak bu sorunu tamamen çözebilir. Yada imei eşleştirme dediğimiz uygulamaya gidebilir. (Aşağıda bu uygulamanın ayrıntısına ulaşabilirsiniz.)

Klon- Yasal Takip Mesajı

Kayıtdışı – Kaçak- cihazla klonlanan cihaz arasındaki fark nedir:

·         Kayıtdışı cihaz ülkeye yasal yollarla getirilmeyen cihazdır. Vergisi ödenmemiş imei numarası Btk ya bildirilmemiştir. Simkart takıldıktan  1- 2 gün sonra genelde uyarı verilmeden şebeke iletişimi kesilir.

·         Klonlu cihaz 1 tanesi ülkeye yasal diğer yasadışı yollarla getirilen 2 cihazın aynı imei numarasını kullanması durumudur. İmei numarası btk ya bildirilmiş fakat btk aynı imeiyi kullanan 2 cihaz olduğunu tespit etmiştir. Uyarı mesajı atılarak 30 gün içerisinde kapatılacağı bildirilir.

Imeı numaramı nasıl öğrenirim:

Imeı numaranızı öğrenmek için birçok yol var. Bu yöntemlerle aldığınız sonuçları karşılaştırarak sahtekarlıkları farketmek mümkün olabilir.

• ilk olarak cihazınızın bataryasını çıkardığınızda anakart üzerinde bir etiket görüyor olmalısınız. Bu etiketin üzerinde cihaza ilişkin bilgiler ve 15 haneli imei numaranız yazacaktır. Bataryayı çıkaramadığınız modellerde simkart girişinde yada simkart aparatında sizin göreceğiniz şekilde imei numarası yazıyor olacaktır.  (Bu imeiye anakart imeisi denir)
• Bir diğer yöntem cihazınızın üretimi esnasında fabrikada yapıştırılan kutu üzerindeki imei etiketidir. (Kutu imesi)
• Üçüncü yöntemde cihazınızın arama ekranında *#06# yi tuşladığınızda (bazı modellerde arama tuşuna basmanız gerekebilir.) yine sizlere 15 haneli imei numarasını verecektir.  (İç imei)

Cihazımın imei numarasını nasıl klonlanıyor.

·         Kayıtdışı cihaz getirme işlemini yapan kişi yada kişiler yasadışı yollarla yada hurda cihazlardan elde ettikleri imeileri kaçak telefonlara yazıyorlar. Bu durumda sizin telefonunuz X Model ama https://www.turkiye.gov.tr/imei-sorgulama adresinden sorgulama yaptınızda Y Model görünüyor. Eğer korsan yollarla elde ettikleri imeinin asıl sahibi olan cihaz tekrar aktif olursa tek bir imei aynı anda iki cihazda kullanılmış oluyor ve sistem bu imeiyi yakalayarak Btk da siyah liste denen havuza atıyor ve 2 kullanıcıya da klon mesajı iletiliyor.

Cep telefonunun klonlu olduğunu nasıl anlarım:

Cihazınızın anakartı üzerindeki imei veya iç  imei olarak tabir edilen *#06# yi tuşlayarak elde ettiğiniz imei farklı ise bu cihaz kesinlikle klonlanmıştır. (Bir diğer ihtimal serviste anakartın değişmiş olması ama etiketin değişmemesi ihtimalidir fakat servis formunu görmeden inanmamanız gerekir.)  Ayrıca ürünü satınaldığınızda 15 haneli numarayı https://www.turkiye.gov.tr/imei-sorgulama adresine girerek kontrol etmeniz cihazınızın o anda klonlu olup olmadığının göstergesi olacaktır. Eğer imei numarasını girdiğinizde çalıntı, klonlu yada kayıtdışı imei ibaresi çıkıyorsa o cihazdan kesinlikle uzak durun J

Imeı numaranız klonlanmıştır –YasalTakip- mesajı geldi ne yapmalıyım:

·         Öncelikle yasal yollardan geldiğini bildiğiniz yada ülke genelinde satış yapan bir marka cihazına sahipeniz kaçak olma ihtimali çok düşüktür. Hemen satıcı yada ithalatçı firma ile irtibata geçin. Cihazı yeni aldıysanız iade etmek istediğinizi söyleyin. Cihazı almanızın üzerinden uzun süre geçmişse “6-7 ay” bu durumda serviste anakart ve imei değişimi talep edebilirsiniz. Bir diğer seçenek imei eşleştirmedir.

·         Replika yada kaçak olduğunu bildiğiniz bir ürün aldıysanız çöpe atın. Vergisi ödenmemiş bir telefon için yardımcı olmayacağım J

Imeı eşleştirme nedir.

            Imeı eşleştirme işlemi sadece cihazın ithalatçısı tarafından yapılabilen bir uygulamadır. Klonlu olan imei ile sizin o cihazda kullanacağınız cep numaranız eşleştirilir. 48 saat içerisinde aktif olur ve istediğiniz zaman fatura ve kimlik fotokopinizi ibraz ederek değişiklik yapabilirsiniz fakat o cihazda sadece bildirdiğiniz imei numarasını kullanabilirsiniz.

Klonlanan ve eşleştirme yaptığınız cihazda aynı anda sadece 1 numarayı kullanabilirsiniz. Bu numarayı istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz.

Cihazınızı klonlayan kişi fatura ibraz edemeyeceği için bu uygulamadan yararlanamaz.

Talebinize istinaden imei numaranızın eşleştirme yapılıp yapılmadığını https://www.turkiye.gov.tr/imei-msisdn-eslesme-sorgulama adresinden sorgulayabilirsiniz.

İthalatçı firmayı nasıl öğrenebilirim:

            İthal edilen tüm ürünler Btk ya bildiriliyor demiştik. Bu bilgiyi kullanarak Bilgi Teknolojileri Kurumu’nu arayarak imei numaramızı paylaştığımızda bize cihazımız ithal eden firmanın bilgilerini paylaşacaklardır.

            Btk Müşteri Hizmetleri : (0312) 294 94 94

Bu konuda nasıl önlem alabilirim.:

            Imeı numaranızı kimseyle paylaşmamak, fatura, servis formu, cihaz kutusu gibi imei bilgilerinizin yer alabileceği materyalleri ortada bırakmamak. Yüklediğiniz uygulamalara dikkat etmek. Alabileceğinzi basit önlemlerdir.

Yasal Yollarla hakkımı nasıl arayabilirim.:

            Bu tür sorunlarda talebinizi Tüketici Sorunları Hakem Heyeti Başkanlıklarına iletebilirsiniz.. Ayrıntılı bilgi için buradaki yazımıza bakınız. (3000 tl altındaki tüketici şikayetlerinde hakem heyetleri yetkilidir.)

Klonlanan cihazlar konusunda firmaların bir suçunun olmadığını düşünüyorum. Bu durumdan kullanıcı kadar firmalarında mağdur edildiğini görmek gerekiyor. Klonlama işlemi firma, satıcı, yada ithalatçı tarafından değil, yasadışı olarak 3. Kişiler tarafından yapılan bir işlem. Öncelikle Imeı eşleştirme – Anakart değişimi talebi daha makul olacaktır.

Yasal yollardan ithal ettikleri ve vergisini ödedikleri cihazlar için ceza müeyyideleriyle karşı karşıya kalmış olacaklar. Hakem heyeti ve mahkemelerde sonuçlar tüketici ve satıcı lehine %50 diyebiliriz. Tüketiciler cihazı kullanamadığını iddia ederken satıcılar klonlama işleminde kusurları olmadığını, cihazın tüketiciye satıldığında kusursuz olduğunu ve asıl olarak klonlama işlemini yapanların bulunarak cezalandırılması gerektiğini iddia ediyorlar.

Bu konuda hakem heyetinden ziyade savcılığa klonlama işlemini yapanlar hakkında suç duyurusunda bulunulması gerektiğini düşünüyorum. Klonlanan iki cihaza da uyarı mesajı atıldığına göre iki cihazda da takılı olan simkartlar tespit edilebiliyor olmalı. Bu durumda  klonlu cihazı kullanan diğer kişi rahatlıkla ortaya çıkarılacaktır.

Yurtdışından getirilen cihazı pasaporta işletmek:

https://www.turkiye.gov.tr/btk-imei-kaydet adresinden işlemlerinizi tamamlayabilirsiniz.

Imei Kopyalamaya Rekor Ceza:

Haberini buradan okuyabilirsiniz.